Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD)
Other Title (Parallel Title in Other Language of ETD)
Mental health and self-esteem among Buddhist monks in Bangkok Metropolis
Year (A.D.)
2025
Document Type
Thesis
First Advisor
ศิริลักษณ์ ศุภปีติพร
Faculty/College
Faculty of Medicine (คณะแพทยศาสตร์)
Department (if any)
Department of Psychiatry (ภาควิชาจิตเวชศาสตร์)
Degree Name
วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Discipline
สุขภาพจิต
DOI
10.58837/CHULA.THE.2025.128
Abstract
การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสุขภาพจิตของพระภิกษุในจังหวัดกรุงเทพมหานคร ประกอบด้วยภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล ภาวะเครียด และการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต และความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพจิตและการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระภิกษุจํานวน 390 รูป ซึ่งได้รับการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง (Rosenberg Self-esteem Scale: RSES-TR-10 ฉบับภาษาไทย) และแบบประเมินภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล และภาวะเครียด (Depression, Anxiety, Stress Scale: DASS-21 ฉบับภาษาไทย) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่ามัธยฐาน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าพิสัยควอไทล์ สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Spearman’s rank correlation และ Multiple stepwise regression analysis ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองระดับสูง (ร้อยละ 72.3) มีคะแนนเฉลี่ย 31.36 (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 4.51) และค่ามัธยฐาน 30 (ค่าพิสัยควอไทล์ 29-34) ภาวะซึมเศร้าอยู่ในระดับปกติ (ร้อยละ 73.6) มีคะแนนเฉลี่ย 3.15 (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2.94) และค่ามัธยฐาน 3 (ค่าพิสัยควอไทล์ 1-5) ภาวะวิตกกังวลอยู่ในระดับปกติ (ร้อยละ56.4) มีคะแนนเฉลี่ย 3.54 (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2.80) และค่ามัธยฐาน 3 (ค่าพิสัยควอไทล์ 1-5) และภาวะเครียดอยู่ในระดับปกติ (ร้อยละ86.4) มีคะแนนเฉลี่ย 4.63 (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 3.00) และค่ามัธยฐาน 5 (ค่าพิสัยควอไทล์ 2-6) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้า ภาวะวิตกกังวล ภาวะเครียด คือ แรงจูงใจในการบวชและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง ผลการวิเคราะห์ทางสถิติสหสัมพันธ์พบว่าคะแนนความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองมีความสัมพันธ์เชิงลบกับทุกด้านของสุขภาพจิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<0.001 ดังนี้ ภาวะซึมเศร้า (ρ = -0.408) ภาวะวิตกกังวล (ρ = -0.260) ภาวะความเครียด (ρ = -0.281) คะแนนภาวะซึมเศร้ามีความสัมพันธ์เชิงบวก ระดับสูงกับภาวะวิตกกังวล (ρ = 0.648) และภาวะเครียด (ρ = 0.723) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<0.001 จากการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า การรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองสามารถเป็นปัจจัยในการทํานายภาวะซึมเศร้า (B = -0.361) ภาวะวิตกกังวล (B= -0.221) และภาวะเครียด (B = -0.227) ได้อยาง มีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ p< .001 ผลจากการศึกษาในครั้งนี้สามารถเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพจิต ของพระภิกษุ ส่งเสริมการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง และป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในกลุ่มพระภิกษุ
Other Abstract (Other language abstract of ETD)
This cross-sectional descriptive study aims to investigate mental health included: depression, anxiety, stress, and self-esteem among Buddhist monks who resided in Bangkok Metropolis, as well as identify personal factors associated with mental health and self-esteem, the relationship between mental health and self-esteem among Buddhist monks. The sample consisted of 390 Buddhist monks recruited by a multi-stage sampling technique. The pertinent data employed in the study are three following instruments: personal demographic data, the Thai version of Rosenberg’s self-esteem scale (RSES-TR-10), and the Thai version of depression anxiety and stress scale (DASS-21). Data were analyzed by descriptive statistics using frequency, percentage, mean, median, standard deviation, and interquartile range, and inferential statistics using Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Spearman’s rank correlation and Multiple stepwise regression analysis. The study result revealed that most participants (72.3%) had a high level of self-esteem, with a mean score of 31.36 (SD = 4.51) median 30 (IQR 29-34) and a normal level of mental health, with the average scores for depression, anxiety, and stress were 3.15 (SD = 2.94) median 3 (IQR 1-5), 3.54 (SD = 2.80) median 3 (IQR 1-5), and 4.63 (SD = 3.00) median 5 (IQR 2-6), respectively. Factors associated with mental health are reasons for ordination and self-esteem score. In addition, self-esteem score showed a negative correlation with depression (ρ = -0.408), anxiety (ρ = -0.260), and stress (ρ = -0.281) at p
Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivative Works 4.0 International License.
Recommended Citation
ลิ้มวัฒนายากร, ณัชชา, "สุขภาพจิตและการรับรู้ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของพระภิกษุในจังหวัดกรุงเทพมหานคร" (2025). Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). 75335.
https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/75335