•  
  •  
 

Author's name (Thai)

สิริภัทร์ อุดาการ

Author's Affiliation (Thai)

นักศึกษาในหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต วิชาเอกกฎหมายธุรกิจ สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

Author's Affiliation (English)

The Degree of Master of Laws in Business Law School of Law Sukhothai Thammathirat Open University

Abstract (Thai)

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความเป็นมา แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอนุญาโตตุลาการของประเทศไทย โดยเปรียบเทียบกับหลักการในอนุสัญญาว่าด้วยการยอมรับและการบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศ ค.ศ. 1958 (อนุสัญญานิวยอร์ก) กฎหมายแม่แบบว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการพาณิชย์ระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ กฎหมายว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการของสหราชอาณาจักร และกฎหมายว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการของสาธารณรัฐสิงคโปร์ (2) ศึกษาและเปรียบเทียบกระบวนการอนุญาโตตุลาการของประเทศไทยกับแนวปฏิบัติสากล (3) วิเคราะห์ปัญหาในการบังคับใช้พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 ที่เป็นอุปสรรคต่อประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือของกระบวนการอนุญาโตตุลาการในประเทศไทย และ (4) เสนอแนะแนวทางปรับปรุงกฎหมายให้เหมาะสมและทันสมัยยิ่งขึ้น งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการศึกษาค้นคว้าเอกสารจากอนุสัญญาว่าด้วยการยอมรับและการบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศ ค.ศ. 1958 กฎหมายแม่แบบว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการพาณิชย์ระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ กฎหมายว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการของสหราชอาณาจักร และกฎหมายว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการของสาธารณรัฐสิงคโปร์ ตลอดจนตำรา บทความวิชาการ คำพิพากษา งานวิจัย และวิทยานิพนธ์ทั้งภาษาไทยและต่างประเทศ โดยมุ่งวิเคราะห์เปรียบเทียบประเด็นสำคัญเพื่อเสนอข้อเสนอแนะในการพัฒนากฎหมายไทย ผลการวิจัยพบว่า (1) แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการอนุญาโตตุลาการ เช่น ทฤษฎีอำนาจรัฐ ทฤษฎีสัญญา และทฤษฎีความเป็นเอกเทศ รวมถึงหลักความเป็นอิสระของคู่กรณีและหลักพันธกรณีตามสัญญา ยังไม่ถูกประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสมในประเทศไทย ทำให้กระบวนการอนุญาโตตุลาการขาดความยืดหยุ่น (2) ข้อพิพาทที่ไม่อาจเข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการตามมาตรา 40 วรรคสอง (2) (ก) ยังไม่มีการบัญญัติให้ชัดเจน ส่งผลให้เกิดความไม่แน่นอนในการตีความ (3) หลักเกณฑ์การเพิกถอนคำชี้ขาดที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนตามมาตรา 40 วรรคสอง (2) (ข) ยังขาดแนวทางการตีความที่แน่นอน และเปิดช่องให้ใช้ดุลพินิจเกินจำเป็น (4) มาตรการคุ้มครองชั่วคราวตามมาตรา 16 ยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ เนื่องจากต้องอาศัยข้อตกลงของคู่กรณีและขาดกลไกรองรับจากศาล และ (5) เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายของประเทศที่มีกระบวนการอนุญาโตตุลาการที่พัฒนาแล้ว เช่น สหราชอาณาจักร สาธารณรัฐสิงคโปร์ รวมถึงอนุสัญญาว่าด้วยการยอมรับและการบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการต่างประเทศ ค.ศ. 1958 กฎหมายแม่แบบว่าด้วยการอนุญาโตตุลาการพาณิชย์ระหว่างประเทศของคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ พบว่า ประเทศเหล่านี้มีแนวทางที่ส่งเสริมกระบวนการอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในด้านบทบาทของศาล การตีความนโยบายสาธารณะ และการบังคับใช้มาตรการคุ้มครองชั่วคราว ซึ่งประเทศไทยควรนำมาเป็นแนวทาง โดยเฉพาะการกำหนดข้อยกเว้นของข้อพิพาทให้ชัดเจน การจำกัดขอบเขตของความสงบเรียบร้อยตามหลักนิติธรรม และการส่งเสริมบทบาทของศาลในการสนับสนุนมาตรการคุ้มครองชั่วคราว เพื่อยกระดับกระบวนการอนุญาโตตุลาการของไทยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

Abstract (English)

This research aims to: (1) study the background, concepts, and theories related to Thailand’s arbitration process by comparing them with the principles of the Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards (New York Convention), the UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration, the Arbitration Act of the United Kingdom, and the Arbitration Act of the Republic of Singapore; (2) study and compare Thailand’s arbitration process with international regulations; (3) analyze the problems regarding the enforcement of the Arbitration Act B.E. 2545 that impede the efficiency and credibility of Thailand’s arbitration process; and (4) propose methods for reforming the laws to make them more appropriate and modern. This study adopts qualitative research, studying the New York Convention, the UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration, the Arbitration Act of the United Kingdom, and the Arbitration Act of the Republic of Singapore, along with textbooks, academic articles, court decisions, research papers, and theses in both Thai and foreign languages. The aim of the study is to analyze and compare key issues to propose recommendations for improving Thai arbitration law. The findings reveal that: (1) Theories and principles such as the theory of state sovereignty, contract theory, and the theory of autonomy-including party autonomy and contractual obligations-have not been appropriately applied in Thailand, resulting in a lack of flexibility in the arbitration process; (2) There is no clear provision concerning disputes that may prevent the initiation of arbitration proceedings under Section 40, paragraph two (2)(a) of the Act, leading to uncertain interpretations; (3) The rule on setting aside of arbitral award on the grounds that it is contrary to public order or good morals under Section 40, paragraph two (2)(b), lacks a clear interpretation and grants excessive discretion; (4) The provisional measures under Section 16 of the Act are ineffective because they rely solely on agreements between the parties and lack supporting mechanisms from the court; and (5) In comparison to the legal instruments that establish arbitration frameworks-such as the Arbitration Act of the United Kingdom, the Arbitration Act of the Republic of Singapore, the New York Convention, and the UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration, it has been found that these instruments effectively promote arbitration processes in terms of the role of the courts, interpretation, public policy, and the enforcement of provisional measures. Thailand should adopt similar approaches, particularly by clearly defining exceptions for disputes, limiting the scope of public order under the rule of law, and enhancing the role of the courts in order to support provisional measures and align Thailand’s arbitration process with international standards.

Keywords (Thai)

อนุญาโตตุลาการ, การระงับข้อพิพาท, ความสามารถเข้าสู่อนุญาโตตุลาการ, นโยบายสาธารณะ, มาตรการคุ้มครองชั่วคราว

Keywords (English)

Arbitration, Dispute Resolution, Arbitrability, Public Policy, Interim Measures

Digital Object Identifier (DOI)

https://doi.org/10.58837/lawchulajournal.v44i1.281633

First Page

210

Last Page

236

Download

Share

COinS