•  
  •  
 

Author's name (Thai)

ลดาวัลย์ ใยมณี

Author's Affiliation (Thai)

ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลแพ่ง ศาลยุติธรรม

Author's Affiliation (English)

Presiding Judge of the Civil Court Court of Justice

Abstract (Thai)

ปัญญาประดิษฐ์เข้ามามีบทบาทต่อการดำเนินชีวิตของบุคคลอย่างมาก ทำให้เกิดปัญหาความรับผิดจากความบกพร่องของปัญญาประดิษฐ์ จากคุณสมบัติเฉพาะที่มีความซับซ้อนและความเป็นอิสระจากการควบคุมของมนุษย์ ทำให้การใช้ทฤษฎีความผิดที่มุ่งหาตัวผู้กระทำผิดมารับผิดชอบต่อความบกพร่องของปัญญาประดิษฐ์นั้นไม่เหมาะสมอีกต่อไป เนื่องจากทฤษฎีความผิดมุ่งหาผู้กระทำความผิดโดยเจตนาหรือประมาท โดยมุ่งเน้นที่ตัวบุคคลผู้กระทำผิด ทำให้ผู้เสียหายไม่ได้รับความเป็นธรรม ต้องพิสูจน์ต่อศาลว่ามีการกระทำผิดโดยเจตนาหรือประมาทเกิดขึ้น ทั้งที่โดยคุณสมบัติของปัญญาประดิษฐ์นั้นมีความซับซ้อนทางเทคโนโลยี ผู้เสียหายไม่อาจพิสูจน์ความผิดหรือความเกี่ยวข้องระหว่างเหตุและผลของการกระทำและการตัดสินใจของปัญญาประดิษฐ์ได้โดยง่าย ด้วยเหตุนี้จึงจำเป็นต้องนำทฤษฎีความรับผิดขององค์กรมาใช้ เพื่อให้ผู้ผลิตปัญญาประดิษฐ์รับผิดต่อความบกพร่องของปัญญาประดิษฐ์แม้ไม่มีความผิดเกิดขึ้นก็ตาม โดยเป็นการรับผิดในความบกพร่องชำรุดของปัญญาประดิษฐ์โดยตรง ทั้งนี้ผู้เสียหายจะมีภาระการพิสูจน์เพียงว่าปัญญาประดิษฐ์นั้นมีความชำรุดบกพร่องและก่อให้เกิดความเสียหายต่อผู้เสียหายเท่านั้น ซึ่งหลักทฤษฎีความรับผิดขององค์กรมุ่งเน้นที่การกระจายความเสี่ยงและการคิดต้นทุนการผลิตภายในองค์กร หลักการนี้จะทำให้ผู้ผลิตสามารถคำนวณต้นทุนความเสียหายได้ล่วงหน้าและสามารถกระจายความเสี่ยงไปยังผู้มีส่วนได้เสียหรือผู้บริโภคในตลาด ไม่จำต้องแบกรับภาระของต้นทุนสินค้าและความเสียหายแต่เพียงผู้เดียว ความรับผิดขององค์กรจึงเป็นความรับผิดเด็ดขาดของผู้ผลิต ซึ่งมีความเหมาะสมกับปัญญาประดิษฐ์มากกว่าการใช้ทฤษฎีความผิดแบบดั้งเดิม

Abstract (English)

Artificial Intelligence (AI) now plays a significant role in individuals’ daily lives, resulting in legal challenges concerning liability for defects in AI systems. Due to AI’s complex characteristics and its autonomy from human control, the application of fault-based liability, focusing on identifying a culpable individual, is no longer appropriate. Traditional fault-based theory requires the claimant to establish that harm was caused intentionally or negligently, emphasising the responsibility of the individual wrongdoer. This imposes an undue burden on the injured party, who must establish fault before the court, even though the technological complexity of AI makes it exceedingly difficult to demonstrate a clear causal link between the AI’s conduct or decisions and the resulting damage. Accordingly, it is necessary to adopt the theory of enterprise liability, whereby manufacturers of AI systems are held liable for defects regardless of fault. Under this model, liability arises directly from the defective condition of the AI system itself. The burden on the injured party is limited to proving that the AI was defective and that the defect caused the harm. Enterprise liability focuses on the distribution of risk and the internalisation of production costs within the organisation. This approach enables manufacturers to anticipate and calculate the cost of potential harm in advance, allowing them to distribute the risk among stakeholders or consumers in the market, rather than bearing the entire burden alone. As such, enterprise liability imposes strict liability on manufacturers, which is a more suitable and effective legal framework for addressing harms caused by AI than traditional fault-based liability.

Keywords (Thai)

เอไอ, ปัญญาประดิษฐ์, ทฤษฎีความผิด, ทฤษฎีความรับผิดขององค์กร, ความรับผิดของปัญญาประดิษฐ์

Keywords (English)

AI, Artificial Intelligence, AI Liability, Fault-based Theory, Enterprise Liability

Digital Object Identifier (DOI)

https://doi.org/10.58837/lawchulajournal.v44i1.281356

First Page

80

Last Page

112

Download

Share

COinS