•  
  •  
 

Author's name (Thai)

วรุตม์ ทรงสุจริตกุล

Author's Affiliation (Thai)

อาจารย์ประจำ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Author's Affiliation (English)

Full-time Lecturer Faculty of Law, Chulalongkorn University

Abstract (Thai)

การเผยแพร่ข้อมูลบนสื่อออนไลน์มีลักษณะคงอยู่อย่างถาวรและสามารถเข้าถึงได้ตลอดเวลา เมื่อข้อความอันอาจเป็นการหมิ่นประมาทถูกเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ปัญหาทางกฎหมายจึงเกิดขึ้นว่าควรเริ่มนับอายุความเมื่อใด เนื่องจากภายใต้หลักการเผยแพร่หลายครั้ง (Multiple Publication Rule) การเข้าถึงเนื้อหาแต่ละครั้งอาจถูกตีความว่าเป็นการกระทำความผิดใหม่ ส่งผลให้อายุความถูกขยายออกไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด ทำให้ผู้เผยแพร่ต้องเผชิญความเสี่ยงทางกฎหมายอย่างไม่มีกำหนด อันก่อให้เกิดผลกระทบเชิงยับยั้ง (chilling effect) ต่อเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และเกิดความไม่สมดุลระหว่างเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นกับสิทธิในชื่อเสียงของบุคคล บทความวิจัยนี้ศึกษาวิเคราะห์มิติปัญหาทางกฎหมายว่าด้วยการกำหนดจุดเริ่มต้นการนับอายุความของความผิดฐานหมิ่นประมาทที่กระทำผ่านสื่อออนไลน์ โดยมีขอบเขตการศึกษาครอบคลุมถึงแนวคิดว่าด้วยการสร้างดุลยภาพระหว่างเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นกับการคุ้มครองชื่อเสียง การตรวจสอบหลักเกณฑ์การนับอายุความตามประมวลกฎหมายอาญาและประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย และการศึกษาเปรียบเทียบพัฒนาการ บรรทัดฐานคำพิพากษา และบทบัญญัติทางกฎหมายของประเทศอังกฤษและสหรัฐอเมริกาที่นำหลัก Single Publication Rule มาปรับใช้ ผลการศึกษาพบว่า การปรับใช้หลักการนับอายุความแบบเดิมที่ถือว่าการเผยแพร่ซ้ำแต่ละครั้งเป็นความผิดใหม่ไม่สอดคล้องกับลักษณะของสื่อออนไลน์ และก่อให้เกิดภาระเกินสมควรแก่ผู้เผยแพร่ จึงควรนำหลัก Single Publication Rule มาใช้ โดยถือว่าการเผยแพร่เนื้อหาที่มีสาระสำคัญเดียวกันเป็นการกระทำเพียงครั้งเดียวและเริ่มนับอายุความนับแต่วันที่เผยแพร่ครั้งแรก เว้นแต่การเผยแพร่ครั้งหลังจะมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจึงจะถือเป็นการเผยแพร่ใหม่ อย่างไรก็ดี การนำหลักดังกล่าวมาใช้ควรกำหนดรายละเอียดและกลไกทางกฎหมายเพิ่มเติม อาทิ การให้ดุลพินิจแก่ศาลในการขยายอายุความ การกำหนดขอบเขตระยะเวลาและการนับอายุความจากวันที่เผยแพร่ครั้งแรกให้ชัดเจน ตลอดจนมาตรการที่ใช้บังคับกับคลังข้อมูล แพลตฟอร์ม และผู้เผยแพร่ เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นกับสิทธิในชื่อเสียง ให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมดิจิทัล

Abstract (English)

The permanent and continuously accessible nature of online publications has created a legal issue concerning the commencement of the limitation period for defamation claims. Under the Multiple Publication Rule, each subsequent access to defamatory content may be regarded as a new publication, which gives rise to a new cause of action and effectively extending the limitation period indefinitely. This exposes publishers to perpetual legal liability, produces a chilling effect on freedom of expression, and disrupts the balance between the right to freedom of expression and the protection of individual reputation. This article examines the legal issues surrounding the commencement of the limitation period for online defamation. It analyses the theoretical framework governing the balance between freedom of expression and the protection of reputation, the rules on limitation periods under the Thai Criminal Code and Civil and Commercial Code, and the comparative development of legislation and judicial decisions in England and the United States, where the Single Publication Rule has been adopted. The study finds that the traditional approach, under which every subsequent publication constitutes a new cause of action, is incompatible with the nature of online communication and imposes an excessive burden on publishers. It therefore argues that Thailand should adopt the Single Publication Rule. Under this rule, publications conveying substantially the same content are treated as a single publication, with the limitation period commencing on the date of the first publication, unless a subsequent publication contains material changes sufficient to constitute a new publication. Nevertheless, the adoption of this rule should be accompanied by a comprehensive legal framework, including judicial discretion to extend the limitation period where justice requires, clear statutory rules governing the commencement and scope of the limitation period, and appropriate obligations applicable to online archives, digital platforms, and publishers. Such reforms would better balance freedom of expression and the protection of reputation while reflecting the realities of the digital age.

Keywords (Thai)

การหมิ่นประมาทออนไลน์, อายุความ, หลักการเผยแพร่ครั้งเดียว, หลักการเผยแพร่หลายครั้ง, เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น, สิทธิในชื่อเสียง

Keywords (English)

online defamation, limitation period, Single Publication Rule, Multiple Publication Rule, freedom of expression, right to reputation

Digital Object Identifier (DOI)

https://doi.org/10.58837/lawchulajournal.v44i3.289379

First Page

40

Last Page

81

Download

Share

COinS