ปัญญาประดิษฐ์ : พลิกโฉมบทบาทใหม่พยาบาลวิชาชีพ

Authors

• เสาวณีย์ เม่าทับ
• ชนัดดา จำปาพันธ์ุ
• จิราพร ธิมาเกตุ
• ฉัตรตราภรณ์ หวังสาและ
• นิรมล วงศ์ใหญ่
• วาสินี วิเศษฤทธิ์

Publication Date

2026

Abstract

ในยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มิได้เป็นเพียงเครื่องมือที่ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลเท่านั้น แต่กำลังพลิกโฉมบทบาทของวิชาชีพพยาบาลอย่างรอบด้าน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ต่อบทบาทของพยาบาลระดับปฏิบัติการขึ้นไปผ่านกรอบแนวคิด 3 มิติ ได้แก่ มิติด้านการปฏิบัติงาน มิติด้านความสัมพันธ์และจริยธรรม และมิติด้าน อัตลักษณ์ทางวิชาชีพ  ผลการวิเคราะห์พบว่า มิติด้านการปฏิบัติงาน ปัญญาประดิษฐ์ปรับบทบาทพยาบาลจากผู้ปฏิบัติตามกระบวนการสู่ผู้วิเคราะห์และกำกับการใช้ข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกมิติด้านความสัมพันธ์และจริยธรรมแม้ปัญญาประดิษฐ์จะเพิ่มความแม่นยำในการประเมินและเฝ้าระวังภาวะสุขภาพแต่ยังมีข้อจำกัดในด้านความฉลาดทางอารมณ์ ซึ่งไม่สามารถทดแทนความเข้าอกเข้าใจ การสัมผัสและเอาใจใส่ต่อผู้ป่วยได้ สำหรับมิติด้านอัตลักษณ์ทางวิชาชีพ การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์นำไปสู่การปรับขอบเขตความเชี่ยวชาญของพยาบาลโดยจำเป็นต้องพัฒนาสมรรถนะด้านดิจิทัลและการคิดเชิงวิพากษ์ควบคู่กับการดูแลที่ยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง บทความนี้เสนอแนวคิดว่า พยาบาลควรเป็นผู้ใช้ปัญญาประดิษฐ์อย่างมีวิจารณญาณ โดยยึดหลักแนวคิดการบูรณาการระหว่างศักยภาพมนุษย์และปัญญาประดิษฐ์เพื่อยกระดับบทบาทของพยาบาลให้ สามารถคิด วิเคราะห์ และสร้างนวัตกรรมการดูแลที่ผสมผสานระหว่างเทคโนโลยีและหัวใจของความเป็นมนุษย์ได้อย่างสมดุล

DOI

10.58837/CHULA.JNRIH.38.1.2

First Page

20

Last Page

32

Recommended Citation

เม่าทับ, เสาวณีย์; จำปาพันธ์ุ, ชนัดดา; ธิมาเกตุ, จิราพร; หวังสาและ, ฉัตรตราภรณ์; วงศ์ใหญ่, นิรมล; and วิเศษฤทธิ์, วาสินี (2026) "ปัญญาประดิษฐ์ : พลิกโฉมบทบาทใหม่พยาบาลวิชาชีพ," Journal of Nursing Research, Innovation, and Health: Vol. 38: Iss. 1, Article 2.
DOI: 10.58837/CHULA.JNRIH.38.1.2
Available at: https://digital.car.chula.ac.th/cuns/vol38/iss1/2